Tiếng Trung cho người nói Tiếng Việt
Điều gì dễ và khó trong tiếng Trung phụ thuộc vào tiếng mẹ đẻ của bạn. Đây là bản đồ của bạn.
Dành cho người Việt
Tiếng Việt đã có thanh điệu — đây là lợi thế lớn nhất của bạn. Thử thách thật sự là ánh xạ thanh điệu và các phụ âm đầu lưỡi.
- Khoảng 60% từ vựng tiếng Việt là từ Hán-Việt — bạn đã "biết" sẵn một nửa số từ trước khi học.
- Nghiên cứu trên người học Việt Nam: thanh 1 và thanh 2 gần như không sai, nhưng thanh 4 sai nhiều nhất (đọc 51 thành 55).
- Thanh 3 bị rút gọn từ 214 xuống 213 — nghe như người bản xứ đang ngái ngủ.
- Trong lỗi viết chữ Hán, lỗi nét (viết sai nét) là loại phổ biến nhất, rồi đến lỗi bộ phận.
Bản đồ âm
Tiếng của bạn：tr / ch / s — khác vị trí lưỡi
Tiếng Việt có tr, ch, s nhưng lưỡi không cong. Đặt đầu lưỡi gần (không chạm) ngạc cứng.
Tiếng của bạn：không có
Người học hay đọc thành "u" → 去 qù thành một âm không tồn tại. Giữ lưỡi ở vị trí "i" rồi tròn môi thành "u".
Tiếng của bạn：có cả hai nhưng hay lẫn ở thanh 2 và 4
Nghe như lợi thế nhưng không phải. 神 shén thành 生 shēng, 船 chuán thành 床 chuáng.
Tiếng của bạn：p / t / k của tiếng Việt bật hơi mạnh
Đây là lỗi nặng nhất. 爸 bà đọc thành 怕 pà. Thử nghiệm giấy: đọc "pà" giấy phải bay, "bà" giấy phải đứng yên.
Tiếng của bạn：gần "ch" nhưng không giống
Đầu lưỡi đặt sau răng dưới, không cong lên. 鸡 jī / 七 qī / 西 xī là ba âm riêng.
Tiếng của bạn：không có
Không phải "e" tiếng Việt. Phát ra ở phía sau cuống họng, nghe gần "ơ". 喝 hē, 哥 gē.
Tiếng của bạn：không có
二 èr, 儿 ér — lưỡi cong lên, không đọc thành "ơ".
Tiếng của bạn：gần "ư"
知 zhī, 十 shí — nguyên âm là "ư" chứ không phải "i". Đừng đọc "shi" thành "si".
Tiếng của bạn：thanh hỏi — nhanh hơn, hẹp hơn
Thanh hỏi của tiếng Việt đi xuống nhanh; thanh 3 phải kéo dài 0,6–0,8 giây và xuống đến đáy rồi mới lên.
Tiếng của bạn：thanh huyền — thoải, không dứt khoát
Thanh huyền bắt đầu ở giữa và rơi từ từ. Thanh 4 rơi từ rất cao xuống rất thấp, rất nhanh.
Bản đồ thanh điệu
Tiếng của bạn：Thanh ngang
Tương ứng khá tốt. Nghiên cứu cho thấy người Việt gần như không sai thanh 1.
Tiếng của bạn：Thanh sắc
Cũng gần như không sai. Đây là hai thanh dễ nhất với bạn — hãy dùng chúng làm "điểm neo".
Tiếng của bạn：Thanh hỏi
SAI NHIỀU: bị đọc thành 213 (rút ngắn phần xuống). Phải hạ xuống đáy rồi mới lên, kéo dài 0,6–0,8 giây.
Tiếng của bạn：Thanh huyền
SAI NHIỀU NHẤT: 51 bị đọc thành 55 (ngang). Thanh huyền không đủ dốc. Phải rơi dứt khoát và ngắn.
Tiếng của bạn：không có khái niệm tương ứng
吗 ma, 谢谢 xièxie — đọc nhẹ và ngắn, độ cao phụ thuộc thanh đứng trước.
Trật tự từ, đặt cạnh nhau
nhà của tôi
nhà + của + tôi
我的房子wǒ de fángzi
Tiếng Việt đặt người sở hữu SAU danh từ (NG), tiếng Trung đặt TRƯỚC (GN). Đây là lỗi ngữ pháp số một của người Việt.
hoa đỏ
hoa + đỏ
红色的花hóngsè de huā
Tính từ tiếng Việt đứng sau danh từ (NA), tiếng Trung đứng trước (AN) và thường có "的".
Tôi xem phim hôm qua.
tôi + xem phim + hôm qua
我昨天看电影。Wǒ zuótiān kàn diànyǐng.
Trạng ngữ thời gian trong tiếng Việt hay ở cuối câu; trong tiếng Trung phải ở TRƯỚC động từ.
Tôi ăn cơm ở nhà.
tôi + ăn cơm + ở nhà
我在家吃饭。Wǒ zài jiā chīfàn.
"ở nhà" (ở + địa điểm) phải đứng trước động từ trong tiếng Trung.
ngày 19 tháng 8 năm 2008
ngày 19 / tháng 8 / năm 2008
2008年8月19日èr líng líng bā nián bā yuè shíjiǔ rì
Thứ tự thời gian đảo ngược hoàn toàn: tiếng Trung đi từ lớn đến nhỏ (năm → tháng → ngày).
một quyển sách
một + quyển + sách
一本书yì běn shū
Đây là ĐIỂM GIỐNG NHAU — cả hai ngôn ngữ đều dùng lượng từ. Bạn đã có sẵn phản xạ này.
Lỗi hay gặp nhất
- 房间的我很漂亮。 → 我的房间很漂亮。
- 这是花红色的。 → 这是红色的花。
- 我看电影昨天。 → 我昨天看电影。
Từ bạn đã biết một nửa
Hán-Việt và tiếng Trung đều đọc gần giống (xuésheng ↔ học sinh). Ghép âm là ra.
Nghĩa giống hệt, âm cũng tương ứng. Đọc theo âm Hán-Việt để nhớ, nhưng PHÁT ÂM theo tiếng Phổ thông.
Hán-Việt gốc là "khốn nạn" nhưng nghĩa đã lệch. Dùng "khó khăn" để nhớ nghĩa.
Tương ứng hoàn toàn. Đây là kiểu từ bạn có thể suy nghĩa mà không cần từ điển.
Cùng nghĩa, cùng từ nguyên.
★ BẪY: tiếng Việt "phương tiện" nghĩa là "means/vehicle"; tiếng Trung 方便 nghĩa là "thuận tiện". Không đồng nghĩa.
★ BẪY: 手段 tiếng Trung trung tính ("cách, biện pháp"); "thủ đoạn" tiếng Việt mang nghĩa xấu.
★ BẪY: 虽然 = "mặc dù"; "tuy nhiên" = 然而. Người Việt hay dùng sai vế câu.
★ BẪY: 到底 = "rốt cuộc"; "đáo để" tiếng Việt nghĩa là "ghê gớm, quá đáng".
★ BẪY: 大家 = "mọi người"; "đại gia" = "đại tư bản, ông trùm".
★ BẪY: 意思 = "nghĩa, ý"; "ý tứ" tiếng Việt = "tế nhị, khéo léo".
★ BẪY: 新闻 = "tin tức"; "tân văn" tiếng Việt là thể loại văn học.
Cùng chữ, khác nghĩa
Tiếng Trung：thuận tiện
Tiếng của bạn：phương tiện = xe cộ, cách thức
Tiếng Trung：cách làm, biện pháp
Tiếng của bạn：thủ đoạn = mưu mô (nghĩa xấu)
Tiếng Trung：mặc dù
Tiếng của bạn：tuy nhiên = nhưng, song
Tiếng Trung：rốt cuộc, sau cùng
Tiếng của bạn：đáo để = ghê gớm, quá đáng
Tiếng Trung：mọi người
Tiếng của bạn：đại gia = ông trùm, tư bản lớn
Tiếng Trung：ý nghĩa
Tiếng của bạn：ý tứ = tế nhị, kín đáo
Tiếng Trung：tin tức
Tiếng của bạn：tân văn = thể loại văn học mới
Tiếng Trung：rốt cuộc
Tiếng của bạn：cứu cánh = chỗ dựa cuối cùng, sự cứu rỗi
Điều dễ hơn với bạn
- Bạn đã có 6 thanh điệu: thanh ngang gần với thanh 1, thanh sắc gần với thanh 2, thanh nặng gần với thanh 4.
- Phụ âm cuối -n, -ng, -m của bạn rất giống vần chữ Hán.
- Không chia động từ: 吃 dùng cho ăn / đã ăn / đang ăn.
- Từ Hán-Việt giúp bạn đoán nghĩa rất nhanh.
Điều khó hơn với bạn
- Thanh 3 tiếng Trung (hạ rồi thăng, 好 hǎo) không có trong tiếng Việt — cần luyện riêng.
- Phụ âm đầu lưỡi zh/ch/sh/r (知 zhī, 吃 chī, 十 shí, 日 rì) hoàn toàn mới với bạn.
- Đừng đọc chữ Hán theo âm Hán-Việt — âm Hán-Việt và âm Phổ thông khác nhau nhiều.
- b/d/g tiếng Trung không bật hơi: 'b' của bạn có bật hơi nhẹ, cần chỉnh lại.
Cách luyện tập
- Luyện thanh theo cặp: 你好 nǐ hǎo, 谢谢 xièxie.
- Nghe và nhắc lại 10 phút mỗi ngày trước khi học gì khác.
- Học chữ qua bộ thủ: 妈 = 女 + 马.
Trình duyệt này không có tổng hợp giọng nói nên nút ▶ sẽ im lặng. Mọi thứ khác vẫn chạy — Chrome, Edge và Safari đọc được âm.