醉翁亭记

环滁除、皆山也。滁、州名、在淮东。 一也字、领起下文许多也字。其西南诸峰，林壑尤美。从山单出西南诸峰。望之蔚畏、然而深秀者，瑯琊也。从诸峰单出瑯琊。山行六七里，渐闻水声潺潺，残、而泻出于两峰之间者，酿娘去声、泉也。从山出泉。峰回路转，有亭翼然，临于泉上者，醉翁亭也。从泉出亭。作亭者谁，山之僧智仙也。出作亭之人。名之者谁，太守自谓也。出名亭之人、法只应云太守也。又加自谓二字、因有下注故耳。太守与客来饮于此，饮少辄醉，而年又最高，故自号曰醉翁也。接手自注名亭之意、注醉一句、注翁一句、妙。醉翁之意不在酒，在乎山水之间也。山水之乐，得之心而寓之酒也。接手又自破名亭之意。一句不在酒、一句亦在酒、妙。若夫日出而林霏开，明。云归而岩穴暝，晦。晦明变化者，山间之朝暮也。记亭之朝暮。野芳发而幽香，春。佳木秀而繁阴，夏。风霜高洁，秋。水落而石出者，冬。山间之四时也。记亭之四时。朝而往，暮而归。四时之景不同，而乐亦无穷也。又总收朝暮四时、申出乐字、起下文数乐字。至于二字、贯下段。负者歌于涂，行者休于树，前者呼，后者应，伛于上声、偻楼、提携，伛偻、不伸也。往来而不绝者，滁人游也。临溪而渔，溪深而鱼肥。酿泉为酒，泉香而酒洌。洌、清洁也。山肴野蔌，速、 菜谓之蔌。杂然而前陈者，太守宴也。先记滁人游、次记太守宴、妙。宴酣之乐，非丝非竹。二句、贯下段。射者中，投壶。奕者胜。围棋。觥肱、筹交错，觥、谓爵。筹、所以记罚。起坐而諠哗者，众宾懽也。苍颜白发，颓乎其中者，太守醉也。记众宾自懽、太守自醉、妙。已而二字、贯下段。夕阳在山，人影散乱，太守归而宾客从也。归时景。树林阴翳，鸣声上下，游人去而禽鸟乐也。归后景。 记太守去、宾客亦去、滁人亦去。忽又添出禽鸟之乐来、下便借势一路卷转去、设想甚奇。然而禽鸟知山林之乐，而不知人之乐。人知从太守游而乐，而不知太守之乐其乐也。刻划四语、从前许多铺张、俱有归束。醉能同其乐，醒能述以文者，太守也。结出作记。太守谓谁，庐陵欧阳修也。结出作记姓名。

huán chú jiē shān yě qí xī nán zhū fēng lín hè yóu měi wàng zhī wèi rán ér shēn xiù zhě láng yá yě shān xíng liù qī lǐ jiàn wén shuǐ shēng chán chán ér xiè chū yú liǎng fēng zhī jiān zhě niàng quán yě fēng huí lù zhuǎn yǒu tíng yì rán lín yú quán shàng zhě zuì wēng tíng yě zuò tíng zhě shuí shān zhī sēng zhì xiān yě míng zhī zhě shuí tài shǒu zì wèi yě tài shǒu yǔ kè lái yǐn yú cǐ yǐn shǎo zhé zuì ér nián yòu zuì gāo gù zì hào yuē zuì wēng yě zuì wēng zhī yì bú zài jiǔ zài hū shān shuǐ zhī jiān yě shān shuǐ zhī lè dé zhī xīn ér yù zhī jiǔ yě ruò fū rì chū ér lín fēi kāi yún guī ér yán xué míng huì míng biàn huà zhě shān jiān zhī cháo mù yě yě fāng fā ér yōu xiāng jiā mù xiù ér fán yīn fēng shuāng gāo jié shuǐ luò ér shí chū zhě shān jiān zhī sì shí yě cháo ér wǎng mù ér guī sì shí zhī jǐng bù tóng ér lè yì wú qióng yě zhì yú fù zhě gē yú tú xíng zhě xiū yú shù qián zhě hū hòu zhě yìng yǔ lǚ tí xié wǎng lái ér bù jué zhě chú rén yóu yě lín xī ér yú xī shēn ér yú féi niàng quán wèi jiǔ quán xiāng ér jiǔ liè shān yáo yě sù zá rán ér qián chén zhě tài shǒu yàn yě yàn hān zhī lè fēi sī fēi zhú shè zhě zhōng yì zhě shèng gōng chóu jiāo cuò qǐ zuò ér xuān huá zhě zhòng bīn huān yě cāng yán bái fà tuí hū qí zhōng zhě tài shǒu zuì yě yǐ ér xī yáng zài shān rén yǐng sǎn luàn tài shǒu guī ér bīn kè cóng yě shù lín yīn yì míng shēng shàng xià yóu rén qù ér qín niǎo lè yě rán ér qín niǎo zhī shān lín zhī lè ér bù zhī rén zhī lè rén zhī cóng tài shǒu yóu ér lè ér bù zhī tài shǒu zhī lè qí lè yě zuì néng tóng qí lè xǐng néng shù yǐ wén zhě tài shǒu yě tài shǒu wèi shuí lú líng ōu yáng xiū yě

滁州四周都是山。那西南方向的群峰，林木沟壑尤其优美。远望那郁郁葱葱、深邃秀丽的，是琅琊山。沿山路走六七里，渐渐听到潺潺的水声，从两峰之间倾泻而出的，是酿泉。山势回环路径转折，有座亭子像鸟张开翅膀一样，高踞在泉水之上的，是醉翁亭。建造这亭子的是谁？是山中的僧人智仙。给它命名的是谁？是太守自称的。太守与宾客来此饮酒，喝得少就醉了，而年纪又最大，所以自号醉翁。醉翁的心意不在酒上，而在山水之间。山水的乐趣，领会在心而寄托在酒里。至于太阳出来林中雾气散开，云雾归去山岩洞穴昏暗，阴暗明亮变化的，是山间的早晚。野花开放散发幽香，佳木繁茂形成浓荫，秋风霜降天高气爽，水位下降石头显露的，是山间的四季。早晨前往，傍晚归来。四季的景色不同，而乐趣也无穷无尽。至于背负东西的人在路上唱歌，行路的人在树下休息，前面的人呼喊，后面的人应答，老人弯腰，大人提携孩童，来来往往络绎不绝的，是滁州人出游。临溪垂钓，溪深水清鱼儿肥美。用酿泉酿酒，泉水香甜酒味清冽。山中野味野菜，杂然摆在面前的，是太守设宴。宴饮尽兴的乐趣，不在于音乐。投壶的射中了，下棋的赢了。酒杯和筹码交错纵横，起立坐下喧哗吵闹的，是众位宾客欢乐。脸色苍老头发花白，醉醺醺地坐在众人中间的，是太守醉了。不久夕阳落在山头，人影散乱，太守回去宾客跟随。树林浓荫遮蔽，鸟鸣声上下起伏，游人离去禽鸟欢乐。然而禽鸟只知道山林的乐趣，却不知道人的乐趣。人们只知道跟随太守游玩而快乐，却不知道太守以他们的快乐为快乐。醉了能与大家同乐，醒来能用文章记述的，是太守。太守是谁？庐陵欧阳修。